19 III 1922
Uroczystość św. Józefa 
Iglesia de Victoria (Buenos Aires)

Do Księdza Mariusza Ghiglionego i do innych Księży 
moich Braci, do drogich Kleryków - moich Synów 
w Chrystusie w Mar de Hespaña

Dusz, dusz!

Łaska i pokój Pański niech, będą z wami, o najdrożsi bracia i synowie w Panu. Jezus Chrystus i Jego święty Kościół, a także nasze pokorne powstające Zgromadzenie za łaską Bożą niech będą sławione osobiście przez każdego z was nie tylko w życiu, które dla nas powinno być Chrystusem, ale również w naszej śmierci, która dla nas znaczy tyle, co narodziny dla Jezusa Chrystusa naszego Odkupiciela.
Z listu, który otrzymałem wczoraj od ciebie, drogi księże Mariuszu, i z tego, który Bruno wysłał do Josè, dowiedziałem się z przyjemnością, że wszyscy czujecie się zdrowo. Mam nadzieję, że będziecie się równeż czuli dobrze duchowo w łasce Bożej.
Naprawdę pragnąłem wiadomości od was, szczegolnie po napisaniu tylu tak długich listów do ciebie, drogi księże Mariuszu, do ks. Dondera i ks. Kamila wraz z klerykami, listów adresowanych - to prawda - raz do jednego, to znów do drugiego, ale omawiających tematy interesujące wszystkich i każdego z osobna, z których wynikało jasno - przynajmniej w niektórych częściach - że są kierowane do wszystkich, podobnie jak ten, choć pisany do księdza Mariusza; dlatego też zobowiązuję cię do odczytania go wszystkim zebranym w Panu...
Cieszę się, drogi księże Mariuszu, z wiadomości, jakie mi zakomunikowałeś w sprawie funkcjonowania parafii i misji, które się inauguruje niedługo - jeszcze w miesiącu św. Józefa. Połączymy się z wami duchowo i będziemy się modlić wszyscy o dobre ich wyniki.
Nie podoba mi się to, że podobno rodziny z Mar de Hespaña nie korzystają z naszych szkół, nie wysyłając do nich swych dzieci, i że macie tak mało wychowanków. To pewne, że gdyby w mieście instytut miał dobrą opinię, tak by się nie działo i rodzice zamiast wydawać pieniądze na posyłanie dzieci do odległych kolegiów, wysyłaliby je zawsze do nas mając na względzie i to, iż należność została zmniejszona do sumy, jaką płacili miesięcznie uczniowie, uczęszczający w zeszłym roku do szkoły eksternistycznej tego miasta.
Jednak myślą cofamy się wstecz nie po to, żeby się wzajemnie oskarżać, ale żeby się ukorzyć i przyznać wszyscy - jeden bardziej, drugi mniej - do grzechu i żeby z tego wyciągnąć naukę na przyszłość w sprawie sposobów naszego postępowania; każdy we własnym zakresie niech się stara o podnoszenie opinii domu i przynosi mu chwałę.
Obecnie przede wszystkim dziękuję Bogu za to, że mamy przynajmniej jednego wychowanka; jak długo będziemy mieli tylko jednego, prowadźcie szkołę regularnie tak, jakby ich było stu. Będziecie to robić dla jednej klasy; mówię wam też, że jeżeli będziecie mieli jednego wychowanka II klasy, będziecie również bardzo regularnie prowadzić II klasę.
Po tym miesiącu nie należy już nikogo przyjmować; wpisy niech będą zakończone nieodwołalnie. Gdyby przypuszczalnie nie został nikt; nie szkodzi. Powiadomisz mnie, a personelowi, który zostanie nie zatrudniony, wyznaczę inne zadania; zrobiliśmy to, co powinniśmy byli zrobić, żeby być w zgodzie z umową, i to wystarczy. Ale dopóki jest jeden w I klasie lub w II, należy prowadzić szkołę regularnie. Naprzód „w Panu - in Domino”! „Et nolite timere, possilus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum - Nie bój się, mała trzódko, gdyż spodobało się waszemu Ojcu dać wam królestwo” (por. Łk 12, 32).
Nie możemy mieć pretensji do ludności Mar de Hespaña, ponieważ to nasza wina; powinniśmy natomiast z tego zaczerpnąć motyw do naszego ukorzenia, ale równocześnie nie powinniśmy się załamywać - mamy unikać błędów przeszłości, polecać, się Panu, który niech nam udzieli łaski, byśmy naprawili błędy zrobili choć trochę dobrego dla młodzieży tego miasta.
To, co jest konieczne, to to, żeby nie robić innych wydatków i nie zaciągać długów dla zakładu Mar de Hespaña, ale żeby pomału spłacać zaciągnięte długi w miarę, jak przyjdą zyski z ziemi albo z parafii. W liście, który skierowałem do ks. Dondera przeciw zaciąganiu długów, macie już określone normy, które należy wprowadzać w życie. Proszę was jedynie, żebyście byli posłuszni i żebyście je wypełnili w duchu prawdziwej, pełnej pokory karności zakonnej i dla miłości Boga.
Nie mogę wam dziś powiedzieć więcej ani wyłuszczyć wszystkich motywów tej dyspozycji; myślę, że mogłoby to obrazić waszego ducha dobrych i zdyscyplinowanych zakonników, gdybym tutaj przytaczał wam swoje racje.
Bądźcie szczęśliwi, że jesteście posłuszni, bądźcie pewni, że Bóg błogosławi nie tym, którzy robią według swojej głowy, ale błogosławi duszy, która chętnie wypełnia wolę Pana wyrażoną w woli przełożonego.
Otrzymałem wczoraj od ks. Sterpiego telegram, w którym nalega na mój powrót. Dostanie on w tych dniach mój list, który mu wyjaśni opóźnienie i przedłużenie mojego pobytu tutaj do pierwszych dni kwietnia. Mimo wszystko już mu sugerowałem, żeby wysłał następny telegram, gdyby mój natychmiastowy wyjazd był nieodzowny.
W takiej sytuacji byłyby trudności z moim ponownym przybyciem do Mar de Hespaña; powiadomię was również telegramem o moim przyjeździe do Rio, gdzie chciałbym bardzo wszystkich was zobaczyć, choć przewiduję, że to będzie niemożliwe.
To znaczy, że będzie to ofiara, którą dla miłości Bożej złoży jedna i druga strona. Jednak czuję, że w tej chwili w moim sercu rodzi się wielka ufność; odprawicie nowennę do naszej Matki Boskiej Opatrzności, żeby oddalała nieszczęścia od naszych domów i żeby mi zechciała udzielić łaski przyjazdu na ponowne zobaczenie się z wami w Mar de Hespaña.
Bardzo mi jest miło w tę uroczystość św. Józefa, który nie tylko jest patronem świętego Kościoła powszechnego, ale również szczególnym patronem naszego najmniejszego Zgromadzenia, mianować - co właśnie czynię - waszego brata w Chrystusie ks. Józefa Zanocchiego przełożonym synów Boskiej Opatrzności zarówno dla Argentyny, jak i dla Brazylii, który będzie dopóty moim zastępcą albo tego, kto po mnie obejmie zarząd Zgromadzenia, dopóki nie będzie innego zarządzenia mojego własnego lub mojego następcy.
Robię to tak, jak na początku robili salezjanie, jak robił sam czcigodny ks. Bosko, który najpierw wysłał jednego przełożonego tak dla Argentyny, jak i Brazylii. Jezuici argentyńscy zależeli we wszystkim od prowincjała zakonnego w Hiszpanii aż do czasu sprzed dwóch lat.
Ks. Zanocchi jest wam wszystkim znany osobiście i zasłużenie ceniony z racji swojej roztropności, pobożności, łagodności ducha i nauki Chrystusowej; on jest najstarszym z was i ze względu na wiek i lata kapłaństwa będzie dla was prawdziwym dobrym starszym bratem.
Nie ma potrzeby, żebym wam mówił, że cieszy się on całkowitym moim zaufaniem i że - choć z uszczerbkiem dla dobra i wielu spraw we Włoszech - wezwałem go właśnie do Ameryki, żeby tutaj, podobnie jak ks. Sterpi, reprezentował Zgromadzenie. On zresztą cieszy się u wszystkich, którzy znają jego cnoty, bardzo dobrą opinią i zasłużenie został wybrany głosami swoich braci kapłanów na członka Rady zarządzającej naszego Zgromadzenia.
Na sekretarza wyznaczam mu ks. Józefa Montagnę, który już jako sekretarz Rady centralnej wybrany w głosowaniu poznał wiele spraw, dotyczących życia i wewnętrznego zarządu małego Zgromadzenia.
Ks. Zanocchi będzie miał swoją rezydencję tutaj w Victorii F. C. C. A. Calle Constitution, 3050 (prowincja Buenos Aires). Ten adres należy wręczyć wszystkim członkom Zgromadzenia, żeby każdy mógł swobodnie pisać do niego.
Będziecie od dziś na przyszłość zwracać się do niego tak, jakbyście to robili w stosunku do mnie. Następnie każdy - ksiądz alba kleryk - jemu będzie dawał swoje pisemne sprawozdanie, posyłając je w podwójnej kopercie z napisem na wewnętrznej: „Zastrzeżone”. Niech każdy całkowicie zaufa ks. Zanocchiemu „w Panu - in Domino”, bo zupełnie na to zasługuje. „Ufność do własnych przełożonych jest tym, co nade wszystko wspomaga dobre funkcjonowanie zgromadzenia, pokój i szczęście poszczególnym zakonników”. Tak pisał do swoich zakonników czcigodny ks. Bosko.
Św. Franciszek Salezy mówi: „Co miesiąc, każdy krótko i zwięźle otworzy swoje serce przełożonemu i z całą szczerością i zaufaniem przedstawi wszystkie tajemnice - z taką szczerością i niewinnością, z jaką by dziecko swojej matce pokazało zadraśnięcia, sińce czy użądlenia os. W taki sposób każdy złoży sprawozdanie nie tyle z własnych zdobyczy i własnego postępu, ile ze strat i braków w modlitwie, w cnocie, w życiu wewnętrznym, przedstawiając na równi pokusy i wewnętrzne udręczenia nie tylko po to, żeby znaleźć pocieszenie, ale również, i to w większym stopniu, żeby się ukorzyć. Szczęśliwi będą ci, którzy zastosują z prostotą i szacunkiem ten artykuł, zawierający w sobie cząstkę dziecięctwa duchowego, tak polecanego przez naszego Pana, a z którego wywodzi się i przez które jest zachowany prawdziwy spokój ducha”.
Sprawozdanie będzie się robić co miesiąc; przełożony domu zaś łącznie ze swoim osobistym sprawozdaniem zrobi też sprawozdanie o stanie moralnym i materialnym domu, którym kieruje, oraz o przydzielonym domowi personelu. Co sześć miesięcy niech wyśle zaświadczenie o spowiedzi każdego, wystawione przez jego spowiednika.
(...) Oto, moi księża i klerycy; w chwili, gdy zbliża się dzień mojego wyjazdu z Ameryki, zostawiam wam w pokornym księdzu Zanocchim kogoś więcej niż przełożonego - jakkolwiek waszemu przełożonemu spodobało się go rzeczywiście ustanowić - zostawiam tego waszego starszego brata; który będzie raczej dla was ojcem w Jezusie Chrystusie niż przełożonym. Traktujcie go wszyscy jak ojca w Chrystusie, kochajcie go wszyscy, czcijcie go wszyscy i módlcie się wszyscy za niego, żeby Bóg go wspierał w sposób specjalny.
Będąc daleko, dzięki wiadomościom, które on o was pośle i które wy sami będziecie mogli mi wysyłać bezpośrednio - jak tego pragnę - obym mógł zawsze znaleźć w was, o moi drodzy synowie, wszelkie racje do radości. Oby ks. Zanocchi mógł zawsze znaleźć w was wszelkie powody do radości - mówię: do radości - a nie do łez. Bądźcie bardzo pokorni, bądźcie zdyscyplinowani w posłuszeństwie i w zgodzie bożej. Twórzcie z nim jedno serce i jedną duszę i pomagajcie mu w niesieniu krzyża, który ja kładę na jego ramiona; pomagajcie mu waszą modlitwą, zawsze zjednoczeni z nim, zawsze gotowi z nim cierpieć.
Dla miłości tego ducha zjednoczenia Bóg udzielił mi łaski cierpienia cośkolwiek nawet w Brazylii, a inne cierpienia jeszcze mnie czekają, ale czekają i was, o wierni i pokorni synowie; atoli wiary i odwagi! Takie są próby miłości Bożej; pewnego dnia „z Bożą pomocą - Deo adiuvante” będziemy czcili Jezusa Chrystusa razem i będziemy Go błogosławili na wieki za Jego miłosierdzie nad nami!
Och, nie chcę wątpić w to, że wszyscy chcecie wytrwać w modlitwie, a przez modlitwę w świętym powołaniu, którym Bóg was pociągnął, że chcecie trwać przez życie pobożne i przykładne, życie biedne poświęcone dla miłości Chrystusa błogosławionego, przez życie prawdziwie godne synów Boskiej Opatrzności.
Prawdziwa pokora i zaparcie się samych siebie, żywa pobożność, pełne i radosne posłuszeństwo, dokładność w praktykach życia zakonnego, duch wstrzemięźliwości i umartwienia, świętość życia, miłość pracy i poświęcenia, miłość ale to wielka miłość wśród was, oddanie się Matce Najświętszej i papieżowi, braterska troska o dzieci - jeżeli tym będziecie żyć, nikt z was nie będzie miał wyrzutów sumienia, że obraził Serce Jezusowe, że był przyczyną łez na drogach swoich przełożonych i tego dobrego bożego sługi, którego wam zostawiam jaka ojca. 
Nie dlatego, że znalazłem u kogoś spośród was jakiś powód do bólu czy bolesnego płaczu, nie dlatego że poznałem u kogoś spośród was niedopatrzenia, których może ja jestem przyczyną przez mój zły przykład, nie dlatego piszę do was o tym, o moi najdrożsi synowie w Jezusie Chrystusie, ale z obowiązku ojca w Panu i dlatego, że chcę ostrzec was, jako synów bardziej niż najdroższych, przewidując zasadzki ze strony szatana i naszej miłości własnej.
Moje uczucie w Jezusie Chrystusie do was, do każdego z was jest przeogromne i niewypowiedziana jest radość, jakiej doświadczam w moim udręczeniu za łaską Bożą dla zbudowania i dla wzmocnienia was w duchu Pana naszego Jezusa Chrystusa, żebyście karmieni eucharystią - która jest źródłem i więzią jedności Kościoła i naszych serc - wytrwali we wspólnym powołaniu, we wspólnej miłości, jak również we wspólnocie życia zakonnego - życia pracy, życia modlitwy i życia ofiary dla miłości Jezusa Chrystusa błogosławionego.
Nie wątpię, że list ten za łaską naszego Pana wszyscy przyjmiecie z otwartym sercem synów, z pokorą, miłością i w dobrym duchu, tak żeby nie stanowił argumentu przeciw komuś z was, ale przeciwnie, żeby wam wszystkim, wszystkim pomagał w przynależności do Boga i do Jego świętego Kościoła, pomagał w formowaniu w Kościele i wraz z Kościołem mistycznego Ciała naszego Pana Jezusa Chrystusa. I taka jest moja codzienna modlitwa za siebie i za was, modlitwa, żebyśmy tworzyli jedność z naszym Panem w ciągłym braterskim zjednoczeniu dusz i serc.
A ponieważ - mimo mojego najżywszego pragnienia - może się zdarzyć, że już nie będę mógł przyjechać do Mar de Hespaña i rozmawiać jeszcze z wami wszystkimi zgromadzonymi tam, dlatego mówię, że wyjawiwszy już dawno ks. Donderze pewien mój projekt - o którym także pisałem i rozmawiałem z ks. abpem Don Silverim, a nawet otrzymałem nań aprobatę, słowa pokrzepienia i błogosławieństwo, projekt, mówię, dotyczący pewnej pracy na polu duszpasterskim i powołaniowym wśród ludności czarnej - dlatego, jako że ks. Dondero musi się zająć wspomnianą pracą, mianuję cię, księże Mariuszu, przełożonym tamtejszego domu i instytutu w Mar de Hespaña, i proszę Boga oraz Najświętszą Dziewicę, żeby ci pomagali i błogosławili.
Staraj się dać dobry przykład i być bardziej ojcem niż przełożonym dla wszystkich. Dobry duch naszego drogiego Zgromadzenia w sposób szczególny zależy od dyrektorów (1) domów; każdy dyrektor musi jaśnieć przed „wszystkimi, którzy są w domu - omnibus qui in domo sunt” (por. Mt 5, 15). Dobry przykład i duch wiary, nadziei i miłości; punktualność, ale to punktualność w praktykach życia zakonnego; miłość pracy, wstrzemięźliwości, świętej cnoty umiarkowania, ubóstwa, posłuszeństwa przełożonym i regułom: mówiąc krótko, każdy dyrektor musi mieć możność podnieść czoła przed wszystkimi swoimi współbraćmi i mieć możność powiedzieć im nie słowami, ale czynem: „bądźcie moimi naśladowcami - imitatores mei estote”! (por. 1 Kor. 4, 16; 11, 1). Co dzień będę się modlił za ciebie, drogi księże Mariuszu, będę odmawiał specjalną modlitwę.
(...) Należy więc modlić się, a potem robić wszystko, co jest możliwe: zaniechać wszystkich wydatków, które budzą wątpliwości - dosyć już z długami! Powtarzam: nie należy robić żadnego wydatku dla domu w Mar de Hespaña i zastosować możliwie jak największe oszczędności.
Wszystkiego tego, co się zaoszczędzi w zyskach z produktów (rolnych) albo z pamafii, nie należy używać na inne cele, jak tylko na spłacanie długów.
Prowadź regularną rachunkowość i zaangażuj do tego któregoś kleryka; każdy dom powinien posiadać własną książkę rachunkową w dobrym porządku. W tym względzie nie byłem zadowolony z wizytacji w Mar de Hespaña, ponieważ nie wszyscy przedstawili rachunki, jak to było ich obowiązkiem, przełożonemu, który między innymi przybył w tym celu z Włoch. Nie widziałem wszystkich dowodów rzeczowych, usprawiedliwiających niektóre zaciągnięte długi.
Drogi księże Mariuszu, proszę cię, nie obraź się, ale muszę ci to powiedzieć już teraz - odczytasz ten list wszystkim, ponieważ to, co mówię do ciebie, mówię do wszystkich - że nie będę mógł usprawiedliwiać żadnego wydatku, nawet względnie najmniejszego, jeżeli nie będziecie stosować się do kryteriów, które wam podałem w liście przeciw długom skierowanym do ks. Dondera. Należy stać na stanowisku posłuszeństwa; nie chcę, żebyście cierpieli, ale chcę, żeby wszystko, co się da zaoszczędzić, zaoszczędzono i spłacano długi.
W tym celu zachęcam was do modlitwy do Najświętszej Dziewicy Boskiej Opatrzności i do św. Józefa. Wierzcie pokornie, a Bóg was nie opuści!
Oby nasza wiara i nasza miłość były coraz bogatsze - my zaś dzięki nim godniejsi imienia synów Boskiej Opatrzności Pana - i oby Ten, który rozpoczął w nas dzieło dobre, bo dał nam wielkie powołanie, poprowadził je dalej w każdym z nas do końca - do dnia Jezusa Chrystusa.
Noszę was wszystkich i będę nosić zawsze w sercu dzięki łasce, której mi udziela nasz Pan; proszę Najświętszą Dziewicę Matkę i niebieską założycielkę synów Boskiej Opatrzności i naszego chwalebnego patriarchę św. Józefa, abyśmy wszyscy mogli żyć Chrystusem i cierpieć choć trochę z Jezusem Chrystusem ukrzyżowanym, i żeby pokój, który przewyższa wszelkie pojęcie, wypełniał nasze serca i nasze myśli; nasze życie wraz z życiem naszego małego Zgromadzenia niech będzie jedynie dla Jezusa i Jego Kościoła.
Będziemy mogli dokonać każdej rzeczy jedynie w Tym, który nas umacnia! (por. Flp 4, 13). Bądźcie bardzo pokorni, bądźcie wytrwali w praktykach życia zakonnego i w braterskiej zgodzie, która jest zgodą bożą!
Pozdrawiam was i obejmuję duchowo wszystkich „w pocałunku Chrystusa - in osculo Christi”. Błogosławię wszystkim i każdemu „w pełności łaski i pełności błogosławieństwa - in plenitudine gratiae et in plenitudine benedictionis”. Powierzam was Sercu Jezusowemu i oddaję w ręce Matki Boskiej Opatrzności - naszej niebieskiej Matki.
Módlcie się zawsze za mnie. Wasz ojciec w Chrystusie

ks. Alojzy Orione
ze Zgromadzenia „Boskiej Opatrzności”

PS. Niniejszy list wysyłam 21 marca - w uroczystość św. Benedykta, w dniu, w którym zastało zatwierdzone nasze Zgromadzenie. Wszyscy wasi tutejsi bracia pozdrawiają was. Tutaj również mamy oratorium świąteczne z sześćdziesięcioma chłopcami i sześciu dobrych kandydatów, synów rodzin włoskich.

(1) Tytuł przełożonego domu, jak np. u franciszkanów gwardian.