Marzec 1923

Do chłopców przebywających w zakładach 
miłosierdzia, w szkołach i zakładach 
rzemieślniczych Zgromadzenia (1)

Był ochotnikiem wojennym, a później świetnym oficerem naszego wojska. Po wojnie wrócił niewidomy z medalami na piersi. 
Światłość Boża opromieniła jego duszę, która zaznała ciemności świata. Ręka Boża doprowadziła go poprzez cudowne drogi Opatrzności aż do naszej pustelni św. Alberta z Butrio w Val Staffora, gdzie wśród dolin i zalesionych gór panuje wielka samotność i błogi spokój.
O błogosławiona samotności, o jedyna rzczęśliwości!
Ta samotność, ta prostota życia odpowiadały zadziwiająco pragnieniom jego serca. Kochał skały, łany, lasy, świeżość źródlanych wód, powietrze, słońce, kwiaty.
We wszystkim odnajdował odwieczne związki, które łączą tajemnice natury z tajemnicami wiary, i czuł się przemieniony przez Ducha Pańskiego.
Na twarzy i na wysokim rozpogodzonym czole błyszczał promień boskiego piękna i przeznaczenia, żył jak serafin rozpalony miłością Jezusową.
Prosił o to i został przyjęty w poczet pustelników Boskiej Opatrzności, aby żyć w ukryciu przed wszystkimi, stać się zapomnianym i być sługą wszystkich z miłości do Pana Jezusa. Żył jak biedny braciszek. Żył w prostocie i radosnej pobożności w tej starożytnej walącej się pustelni, która była świadkiem, jak tędy szli i święci, i wojownicy.
Zdawać by się mogło, że jego serce z każdym dniem goreje coraz bardziej, że staje się miłością Boga i ludzi i obejmuje wszystkich - zwycięzców i zwyciężonych. Zmarł dla świata i siebie samego; trawiony ogromnym płomieniem miłości Bożej biegł często uścisnąć nogi Ukrzyżowanego i wołał: „Dlaczego, o najsłodszy Panie, Ty na krzyżu, a ja nie?”
Nie wiadomo, kim był ten mnich niewidomy, który do wszystkich się uśmiechał, dla wszystkich miał dobre słowo, gesty uprzejmości. 
Widzieli go górale i pielgrzymi, jak był skupiony w głębokim rozmyślaniu, jak leżał tam na twardym kamieniu, gdzie opat Albert stał się świętym; widzieli go, jak trwał wyprostowany niby kolumna z ramionami wzniesionymi w górę, widzieli, jak śpiewał Bogu w zapale miłości: „Bądź pochwalany, o mój Panie, przez tych, którzy przebaczają z miłości ku Tobie. Bądź pochwalony, mój Panie, przez naszą śmierć cielesną!”
Widziano go, jak leżał krzyżem przed cudownym sarkofagiem świętego albo przed kamiennym ołtarzem, bezcennym z powodu jego dostojeństwa, gdzie parę lat przed swoją śmiercią - która nastąpiła w 1444 r. - św. Bernardyn ze Sieny w pielgrzymce do pustelni św. Alberta z Butrio odprawił swoją mszę św. i pokrzepiał mnichów słowem pokoju i mistycznego zapału, ale także bardzo często gromił słowem przerażającego proroka.
Przyroda, z dala od wstrząsów i ułud świata, poucza w milczeniu i samotności o Bogu bardziej niż księgi napisane przez ludzi.
Było to życie z Chrystusem całkowicie ukryte w Bogu. Życie pokuty, uwielbienia i wzniosłych wzlotów ducha - życie naszego niewidomego pustelnika było jak gdyby głosem modlitwy.
Znał się na literaturze, na muzyce, na broni, ale przyszedł do pustelni, aby w pokorze poznać Boga. Vanitas vanitatum, et omnia vanitas! - Marność nad marnościami i wszystko marność (por. Ekl 1, 2) oprócz miłości Bogu i służenia Jemu.
Stał się głupim, aby być mądrym w Chrystusie, pozostawiając marności innym, niczego dla siebie nie żądając, jak tylko żeby żyć w prostym posłuszeństwie, wolności ducha i w wielkiej miłości na służbie Bożej - służbie ukochanej i radosnej. O, służbo miła, zawsze upragniona! O, święty stanie życia zakonnego, który sprawia, że człowiek staje się równy aniołom, postrachem szatanów, i zasługuje na cześć wszystkich wiernych!
Naśladując Pana Jezusa z Jego krzyżem, radośnie kochając Chrystusa ukrzyżowanego, nasz waleczny niewidomy z wojny potrafił ukryć się tak dalece, że był najmniejszy spośród wszystkich, i mogła się zdawać, że potrafi tylko mówić: Ave Maria! Ave Maria w chórze; Ave Maria wokół klasztoru; Ave Maria w lesie; Ave Maria w celi; Ave Maria na ścieżce, która prowadzi do groty św: Alberta. Zawsze: Ave Maria! 
Nazywał się bratem Avemaryją.
I tak dostosowując swoje życie do życia Chrystusa, dobił do celu „przed wieczorem”.
Zachodziło słońce, gdy umierał. Prosił, żeby go zaniesiono da starożytnego kościółka Najświętszej Maryi i położono na gołej ziemi pod przepięknymi freskami wyobrażającymi Bogurodzicę. Złożywszy ręce, otworzył usta do czarującego uśmiechu. Oczywiście, to Najświętsza Dziewica przybyła z nieba, żeby go zabrać do siebie.
Brat Avemaryja wydawał się przemieniony. Wezwał Ją jeszcze i pozdrowił - ostatnim jego tchnieniem było: Ave Maria! „Na jego twarzy widziało się piękno śmierci”, które ujawniało całą jego szczęśliwość.
Ze starożytnej wieży odezwało się „na fali powietrza -pokorne pozdrowienie”. Ów dumny dzwon z Carroccio, który mobilizował ludy przeciw despocie średniowiecza - Fryderykowi Barbarossie, ten sam dzwon, który oznajmił wolność miastom lombardzkiej niziny, wydawało się, że w owej godzinie z wysokości wieży został poruszony ręką anioła. Wydzwaniał poprzez doliny i wzgórza najmilszy dźwięk: Ave Maria! Ave Maria!
Jakieś „miłe zniewolenie do płaczu” owładnęło mnichami w białych habitach, ale też od razu zapanowała wokół radość, pokój, jakiś nieokreślony zapał. W cieniu nocy nikły ostatnie kolory zachodzącego słońca, które ślizgało się po szczytach gór, po zboczach w dół aż do wód Staffory. Na dolinę schodził słodki szept: Ave Maria!
Odprawiono egzekwie. Pustelnicy płacząc odśpiewali swojemu bratu żałobne psalmy o wieczny jego spoczynek. Kiedy umilkli, z trumny dał się słyszeć jak gdyby z dala dolatujący głos łabędzia, który mówił: Ave Maria!
Po odśpiewaniu egzekwii spłakani bracia zanieśli go na cmentarz obok pustelni. W tych miejscach, którędy go niesiono, rozkwitały rośliny, a nawet kamienie, i ptaszki śpiewały mu na chwałę.
Złożono trumnę w grobie i pokryła ją ziemia. Na grobie zatknięto drewniany krzyż, który - chociaż był niewidomym - zrobił sobie własnymi rękoma. W cyprysie skryły się wróble. W gęstwinie kasztanów butryjskiega lasu przestały śpiewać szczygły.
Zapadła cisza. W ciszy nocnej spod ziemi wydobywał się cienki głos. Niósł się w stronę pustelni i znikał wzdłuż drożyny, która prowadzi do samotnego kościółka. Ten słodki głos cicho powtarzał Ave Maria!
Po kilku dniach pustelnicy Boskiej Opatrzności zebrali się razem, żeby się pomodlić na grobie brata Avemaryi. Przybyli z daleka – z Kalabrii św. Brunona i Kasjodora, z Sycylii, która widziała pierwszych pustelników i była ziemią świętych, przybyli nawet z dalekiej Palestyny, gdzie żył Pan Jezus.
Przybyli i zobaczyli dziwy! Na grobie brata przeczysta lilia otwierała swój pachnący kielich. Wokół kielicha był złoty napis: Ave Maria! Chciano wyrwać kwiat z korzeniami i zanieść do Matki Bożej, ale trzymał się mocno. Zaczęto więc kopać, i ujrzano, że zapuścił korzenie w ustach brata, dochodząc do serca.
Płacząc ze wzruszenia „pełni zdumienia i uczuć pobożności” dobrzy pustelnicy upadli na kolana przed bratem Avemaryją, który był piękny jak nietknięty hiacynt, uśmiechnięty jak anioł, i zrozumieli wówczas, że za każdym naszym paciorkiem Ave Maria rozkwita na ziemi lilia i wydaje woń łaski przed obliczem Matki Bożej.
I oto ponad głowami poczuli delikatny powiew wiatru i znany głos, który wznosił się ku niebu i powtarzał: Ave Maria, Ave Maria! O, radości nowej jutrzenki! Cały błękit wystroił się w gwiazdy, które pokryły niebo, a były nimi liczne, miłe i drogie: Ave Maria!
Dlatego, moi chłopcy, powinniście wiedzieć, że za każdym naszym Ave Maria rozbłyska jedna gwiazda na niebie ku czci Matki Bożej.
O moi drodzy, to my możemy Jej ofiarować lilie i gwiazdy. Lilie, aby z nich zrobić dywan, gdy będzie przechodzić, i stworzyć wieniec wokół Niej. Gwiazdy, aby zrobić koronę na Jej dziewicze skronie i dodać blasku Jej chwale.
Tak, lilie, które zbierają aniołowie, gwiazdy, z których aniołowie wiją girlandy dla Niej. Te lilie będą przed nami przygotowywać nam drogę, którą pewnego dnia będziemy szli, aby dojść do Matki Bożej. Gwiazdy zaś rozświetlą naszą drogę ku niebu - jak to już było ze św. Benedyktem - i trochę swego światła dodadzą nam, aby na wieczność stanowić naszą chwałę.
Spowodować rozkwit tych lilii, spowodować rozbłyśnięcie tych mnogich gwiazd znaczy dla nas tyle, co czcić Maryję i otrzymywać od Niej pewne wsparcie i macierzyńską opiekę na drodze naszego zbawienia.
Niechaj więc wyrosną w górę jak snopy lilie na naszej drodze. Konstelacjami niechaj rozbłysną nad naszymi głowami gwiazdy. 
Każdy dzień i każda godzina naszego życia, każda walka naszego serca niech będzie naznaczona i przypieczętowana naszą modlitwą: Ave Maria
„Niech zamilkną dzikie zwierzęta i ludzie, i rzeczy,
różowy zachód niech błękit przyciemni,
niech zaśpiewają falujące szczyty: Ave Maria!" 
O młodzieńcy, Ave Maria zawsze!
O młodzieńcy, Ave Maria i naprzód!
O młodzieńcy, Ave Maria aż do szczęśliwego nieba!

ks. Orione

(1) Treść tego listu jest średniowieczną legendą, którą ks. Orione przeredagował i przystosował do czasów sobie współczesnych i do konkretnego miejsca - pustelni św. Alberta z Butrio.