Itatì, 27 VI 1937

Do wszystkich najdroższych Braci
i Synów w Jezusie Chrystusie, zgromadzonych 
na świętych rekolekcjach

Łaska Pana i Jego pokój niech będzie zawsze mami.
Oto jestem w Itatì przed obliczem Matki Bożej, czczonej na tym odległym krańcu Argentyny w jednym ze swoich obrazów słynących cudami. Przywiózł go tu ze sobą pewien świątobliwy franciszkanin - o. Bolanos, gdy przybył, aby głosić ewangelię Indianom. Imię tego świątobliwego misjonarza do dziś otoczone jest wielką czcią, zwłaszcza w okolicach Corrientes. Jego grób znajduje się w Buenos Aires, w kościele św. Franciszka, gdzie już byłem, żeby się pomodlić.
Dzisiaj rana miałem tę wielką radość, że mogłem odprawić mszę św. u stóp naszej Pani z Itatì Pamiętałem o was wszystkich. Pamiętałem również o was bardzo w czasie następnych nawiedzeń, które mogłem zrobić Najświętszej Pannie w ciągu dnia, i modliłem się szczególnie za was, moi drodzy kapłani.
Przybyłem tu z Chaco. Wczoraj około godziny 11.00 odjechałem z Saenz-Peña i żegnając naszego drogiego ks. Contardiego - być może po raz ostatni - tak się wzruszyłem, że język tego nie potrafi wyrazić. Niech to jednak wszystko będzie dla Pana. Do Resistencia przybyłem około godziny 17.00. Na dworcu oczekiwał mnie ks. bp Mikołaj D Carlo, syn wloskich rodziców, w towarzystwie ks. Cortiego, urodzonego w Vogherze, a przywiezionego tutaj w drugim roku jego życia. Jest on proboszczem w Resistencia – stolicy Chaco.
Ks. Henryk Contardi jest proboszczem w Saenz- Peña, 230 km w głąb kraju, drugiego co do wielkości miasta w Chaco. Zaprowadzono mnie do domu biskupiego, którego nie odważyłbym się nazwać pałacem. Ks. biskup okazał mi wielką uprzejmość, tak jak kiedyś, gdy w przejeździe do Saenz Peña zatrzymałem się na krótko u niego. Jest on biskupem misjonarzem bardzo gorliwym, przepełnionym żarliwością – prawdziwy temperament południowego Wlocha. Odbyłem z nim szybką przejażdżkę po mieście, albowiem pragnął, żebym zobaczył, jak jest ono wielkie. Miasto to w niespełna 50 lat od dnia, w którym powstał pierwszy barak, liczy już w samym tylko centrum 50 tys. mieszkańców. Posiada jednak tylko jeden kościół i to taki, który nie może się poszczycić ani wielkością, ani też pięknem. Łącznie z biskupem pracuje tam tylko trzech kapłanów. Są to trzej apostołowie, a biskupa charakteryzuje iście Pawłowy dynamizm ducha.
Ks. biskup bardzo nalegał, abym drogiemu ks. Contardiemu przysłał na pomoc przynajmniej jeszcze drugiego kapłana, gdyż go potrzebuje naprawdę; jest sam z dwoma katechetami, a w zasięgu pracy duszpasterskiej ma 30 tys. mieszkańców, wielkie osiedla ludzkie bardzo odległe i opuszczone, oraz kolonie Indian. Jedna z nich odległa o ponad 100 km nazywa się Pampa del Diavolo. Ks. biskup nie przestawał chlubić się pracą apostolską naszego ks. Contardiego oraz odrodzeniem życiu chrześcijańskiego w Saenz Peña. Począwszy od lutego do dziś ks. Contardi powiększył już i odnowił kaplicę, postawił ołtarz, postarał się o nowe ławki i trzy izby mieszkalne; żyje w wielkim ubóstwie. Przybył na miejsce w lutym, a dopiero 13 czerwca - w uroczystość św. Antoniego po raz pierwszy spał na prześcieradle. Są bardzo ubodzy, mima to bardzo zadowoleni i radośni. Kiedy jest dobry duch i Bóg jest w nas, wtedy jest się dużo szczęśliwszym, niż gdyby się posiadało wszystkie bogactwa tego świata.
Wczoraj wieczorem przybyłem do Corrientes. Jego Ekscelencja ks. bp Vicentin, Argentyńczyk, ale syn Friulańczyków, przysłał kogoś, żeby mnie zabrał do Resistencia, i przyjął mnie z wyrazami wielkiej serdeczności. Wydal nawet kolację z zaproszeniami na moją cześć. Wraz ze mną był nasz ks. Jan Lorenzetti, który od kilku dni pełni przy mnie funkcję sekretarza; razem z nim byłem gościem ks. biskupa, który następnego ranka wstał już o godzinie 5.00, aby mnie pożegnać przed moim odjazdem.
Biskup ten ma ponad 40 lat. Jest dobrze zbudowany, bardzo zrównoważony, wykształcony, gorliwy. Był proboszczem, a następnie wikariuszem generalnym archidiecezji Santa Fè. Wszyscy biskupi są nam bardzo życzliwi i oddani. Płaszczem swej dobroci okrywają nasze niedociągnięcia.
Do Itatì przybyłem po trzech godzinach jazdy samochodem. Była to bardzo szybka jazda, ciągle w podskokach przez różne ścieżki, rowy i wyboje. Żeby dojechać cało z moimi chorymi nerkami, ustawicznie musiałem trzymać ręce wyprostowane, dobrze oparte na siedzeniu, i tak się zabezpieczać w czasie stałego manewrowania autem po dołach i wzniesieniach. Zdawało mi się, że podróżuję po „montagne russe” - na swoistej karuzeli. Wreszcie ukazało się sanktuarium w Itatì. Widok ten przyniósł mi ulgę. Zmęczenie i ból nerek zniknęły.
Gdy wszedłem, stary kościół wypełniany byk pobożnym ludem. 
Uklęknąłem w tyle, „w kąciku celnika” i czułem się szczęśliwy, że znajdowałem się w domu Madonny. U stóp Najśw. Dziewicy w Itatì mogłem odprawić dwie msze św. uraz przeżyć godziny ogromnego szczęścia. Rzadko kiedy odczuwałem taką radość, jak tu pośród naszych współbraci. Modliłem się tutaj za was i za wszystkich.
Tak, ale znajdować się w sanktuarium maryjnym, a niczego nie powiedzieć wam o Matce Bożej, byłaby ciężkim wykroczeniem, nieprawdaż? Czuję, że tak dla waszego, jak i dla mojego serca jest ta wielka i radosna potrzeba.

Maryja, Matka Najświętsza, czyż Ty nie jesteś „drugim imieniem”? Po imieniu Boga, czyż jest na świecie imię słodsze i częściej wzywane? Czyż jest jakieś stworzenie ludzkie, jakaś niewiasta, czyż jest matka lepsza, świętsza i miłosierniejsza nad „Maryję, z której narodził się Jezus - Maria de qua natus est Jesus” - mówi Ewangelia (Mt 1, 16). Z Maryi narodził się Jezus - Jezus Chrystus, prawdziwy Bóg i prawdziwy Człowiek. Dlatego Maryja jest „Matką Bożą - Mater Dei”.
Nasze ziemskie matki przemijają i umierają; Maryja zaś, Matka naszych matek jest tą wielką Matką, która nie umiera. Upłynęła już dwadzieścia wieków, a Ona dzisiaj bardziej żywa niż wtedy, gdy śpiewała „Magnificat” i prorokowała, że wszystkie pokolenia zwać Ją będą błogosławioną.
Maryja trwa, żyje, bo Bóg pragnie; aby wszystkie pokolenia uważały i miały Ją za Matkę. Maryja jest wielką Matką, która jaśnieje chwałą i miłością na widnokręgu chrześcijaństwa. Dla każdego z nas jest Ona przewodniczką i pokrzepieniem. Potężną i najmiłosierniejszą Matką jest dla tych wszystkich, którzy wołają do Niej i Ją wzywają.
Jest Ona najmiłosierniejszą i najświętszą Matką, która zawsze dyszy jęki ludzi cierpiących i natychmiast przychodzi, by wysłuchać ich próśb.
Kościół - począwszy od czasów apostolskich wielokrotnie i uroczyście na soborach powszechnych - czuł obowiązek i potrzebę ustanowienia Jej kultu. Proklamował go przez swoich ojców, apologetów, wielkich doktorów i bronił krwią swoich męczenników. Och, jakże wielkie były cierpienia, jak niesłychane prześladowania i udręczenia, jak srogie wygnania i straszne męki, które znosili papieże, czcigodni biskupi i liczni święci z powodu czci i nabożeństwa do wielkiej Matki Boga i naszej - do Najświętszej Maryi. Kult Kościoła rzymskiego do Maryi sięga swymi korzeniami katakumb. Och, z jakże stałą i powszechną żarliwością czczona była Matka Boża w Kościele. Jakże podniośle przedstawiała się Jej chwała. Czyż był kiedyś święty lub jakiś zakon, który by nie był Jej poświęcony?
Mógłże Bóg podnieść jakieś stworzenie do wyższej godności? Któż większy jest od Maryi? Apostołowie, męczennicy i dziewice, wyznawcy, patriarchowie, prorocy, aniołowie czy archaniołowie? Żadne stworzenie ani na ziemi, ani w niebie nie maże się równać z Nią - Matką Boga. Kościół czci Maryję: chce, abyśmy i my Ją czcili, kochali i wielbili ze wszystkich naszych sił, tak jak wymaga tego Jej godność Matki Bożej. Kościół św. poucza nas, że cześć i chwała składana Maryi spływna na samego Boga.
Bóg bowiem wielką uczynił Maryję: Fecit mihi magna, qui potens est. (Łk 1, 49). A uczynił Ją wielką dlatego, ponieważ wiedział, że była najpokorniejsza: Quia respexit humilitatem ancillae suae (tamże, 48). Uczynił Ją wielką, pełną łaski, błogosławioną nad wszystkie niewiasty, najczystszą i niepokalaną, bo wybrał Ją na Matkę i dlatego chciał, abyśmy Ją jako taką czcili nad wszystkie stworzenia. Cześć składana Maryi wznosi się do Jej Syna, Boga-Człowieka - Pana naszego Jezusa Chrystusa.
Taka jest nauka Kościoła o Maryi. Taka jest nieśmiertelna wiara, którą Dante wysławia w najwznioślejszej pieśni „Raju”;
Dziewico-Matko, Córko Twego Syna, 
Pokorna, ale nad wszystkie wyniosła, 
Zamierzeń Boskich Skarbnico jedyna (Raj, pieśń 33).
Taka jest nasza wiara w odniesieniu do Maryi, nasz kult i nasza miłość do Matki Bożej - Mater Dei. I my idziemy do Jezusa przez Maryję. Pasterze szukali Jezusa i znaleźli Go w objęciach Maryi. Mędrcy, przybyli z dalekiej krainy, by szukać Mesjasza, i oddali Mu pokłon w ramionach Maryi.
A my, o drodzy moi synowie, my biedni grzesznicy, gdzie wciąż jeszcze znajdziemy Jezusa? - Odnajdziemy Go i uczcimy w ramionach i na sercu Maryi.

Tobie, o Panie Jezu Boże-Człowiecze, Zbawco świata i ukrzyżowany nasz Odkupicielu, oddajemy cześć i nasze biedne życie. Tobie, Maryjo Niepokalana Dziewico, Matka Boża i nasza, któraś z uwielbieniem i niewysłowioną miłością przyjęła pierwszy płacz Jezusa i ostatnie tchnienie tam u stóp krzyża, gdzie Chrystus uroczyście oddał nam Ciebie za Matkę; Tobie, Maryjo, składamy największą po Bogu cześć i najsłodszą miłość najbardziej kochających synów. Jakże moglibyśmy czcić Jezusa, a nie pamiętać i nie pałać miłością do Jego Matki? Tobie więc, o Jezu, cześć boska i bicie serca, które stało się ołtarzem i całopalną ofiarą; a Tobie, Maryjo, najwyższy kult czci i miłości, kult wyjątkowy, taki jaki się należy Matce Bożej.
Adorujemy Jezusa, ponieważ jest Bogiem. Maryi nie adorujemy, nie - gdyż nie jest Bogiem. Jednak oddajemy Jej hołd i czcimy szczególniejszą czcią, ponieważ jest Matką Bożą. Potrafimy dobrze rozróżniać między Bogiem a stworzeniem, choćby najdoskonalszym, między Jezusem Chrystusem a Jego Matką.
Ale ponieważ wiemy, że dobrej matki nigdy nie kocha się wystarczająco, dlatego czujemy, iż nigdy nie będziemy wystarczająco kochać naszej niebieskiej Matki - Maryi Najświętszej. To dla nas wielka pociecha, że Pan nasz uczynił nas twoimi synami, o Maryjo, która dla Niego jesteś Matką boską, a dla nas - Matką wszechmocną i miłosierną.
Oczywiście każdy, kto by mówił, że Maryja jest wszechmocna sama przez się, myliłby się bardzo. Lecz kto sądzi, wierzy i naucza, że Maryja jest wszechmocna przez łaskę, ten sądzi, wierzy i głosi prawdę oraz wyznaje najczystszą naukę Kościoła katolickiego, gdyż Maryja wszystko może otrzymać od Serca Jezusa - swojego Syna. Dlatego Dante śpiewa: „Błagam Cię, o Matko, która możesz, co jeno chcesz”, czy gdzie indziej:
„Pani, twa władza na niebie i ziemi 
taka jest, iż kto łaski pragnąc do Ciebie
nie pójdzie, latać chce skrzydły martwymi”.
Prawda to, pisze apostoł Paweł, że jeden jest tylko pośrednik Jezus Chrystus. Jezus jest najwyższym pośrednikiem - jest nim z natury swojej (por. 1 Tym 2, 5). Ale jeśli Chrystus Bóg-Człowiek jest najwyższym i wszechmocnym pośrednikiem z natury, Maryja Matka Boża jest pośredniczką przez łaskę, tak jak przez łaskę Maryja jest wszechmocna. Jej modlitwa jest najskuteczniejsza, a Jej pośrednictwo niezawodne. Ona wszystko otrzymuje od Boga. Stąd zupełnie słusznie napisano: „quod Deus imperio, tu prece, Virgo, potes” - to co Bóg może, ponieważ jest Bogiem, Ty, o Dziewico niebieska, możesz przez swoją modlitwę - modlitwę, która wszystko potrafi uzyskać od Serca Bożego. Chrystus jest pośrednikiem pierwszorzędnym, Maryja jest pośredniczką drugorzędną. Tron Jej jest najwyższy po tronie Boga, a Jej moc najwyższa po mocy Bożej. Wielka jest władza Króla, ale wielka jest również władza Jego Matki, ponieważ może wszystko otrzymać od Serca Syna.
Wzywamy Boga, aby użył swej mocy, a modlimy się do Maryi, aby użyła swego możnego wstawiennictwa i była u Boga naszą orędowniczką, pośredniczką i arką naszego zbawienia. Wzywamy Boga, aby rozkazywał, a Maryję, aby modliła się za nas. Jeśli św. Paweł obiecał swoim uczniom, że po swojej śmierci modlić się będzie za nich, to czyż Maryja nie będzie się modliła za nas?

Synowie moi, skupmy się przy Matce Bożej, a będziemy zbawieni; wzywajmy nieustannie Jej macierzyńskiej opieki i miejmy żywą wiarę. Od Maryi możemy i powinniśmy spodziewać się wszystkiego. Ona sama wystarczy, byśmy zwyciężyli każdą pokusę i wszystkich nieprzyjaciół, byśmy pokonali wszelkie trudności oraz wygrali każdą najzaciętszą walkę o dobro naszych dusz, o świętą sprawę i triumf Kościoła Chrystusowego.
Błogosławieni, którzy oddają się w ręce Maryi; błogosławieni; którzy swe modlitwy, swe poświęcenia i trudy oraz łzy i krzyże składają Bogu na ręce Maryi. Czyż modlitwy nasze nie będą wówczas skuteczniejsze i milsze Bogu? Czyż wielkie zasługi Maryi nie pomnożą wartości naszych dobrych uczynków i cierpień?
Zatem, o synowie moi, wielka ufność do Maryi, wielka ufność oraz najczulsze nabożeństwo! Och, jakiż ta pożytek, żeby nie powiedzieć konieczność, ma nabożeństwa da Matki Bożej! Czy można sobie wyobrazić zakonnika - a mam na myśli dobrego zakonnika - który by nie żywił miłości i nabożeństwa do naszej najsłodszej Matki?
Czy synowie Boskiej Opatrzności mogliby być słabsi i ostatni w miłości do Maryi i czci dla Niej? Czyż nie jest Ona Matką i naszą niebieską założycielką? Małe Dzieło do Niej należy i jest dziełem Jej macierzyńskiej dobroci. Jest ono Jej poświęcone w sposób szczególny. Zgromadzenie nasze jest - jak wam ta już niejednokrotnie mówiłem - dziecięciem Maryi. Chroni się pod skrzydłami Opatrzności Bożej jak małe pisklę oraz żyje i kroczy pod płaszczem Maryi. Wszystko, co w nim dobre, jest dziełem Maryi, a wszystko, co niestety w nim ułomne, zniekształcone i złe, jest moim dziełem i moim partactwem, a może również niektórych z was, moi drodzy synowie w Jezusie Chrystusie.
Pokory, umartwienia, czystości, miłości, modlitwy i ufności do Maryi! Jezus niczego nie może Jej odmówić. Od Niej wszystko - z Nią możemy wszystko.
„Ave Maria, e avanti - Zdrowaś Maryja i naprzód”! Najwspanialszy piewca wiary mówi:
„Twoja łaskawość nie tylko że krocie 
próśb wysłuchuje, ale w każdej dobie 
naprzeciw słabej podąża istocie”.
Synowie Boskiej Opatrzności! „Ave Maria, e avanti, avanti - Zdrowaś Maryja i naprzód, naprzód”! Niech nam otworzy serce modlitwa św. Bernarda: „Pomnij, o najdobrotliwsza Panno”. Pomyślmy, ile łask otrzymaliśmy z rąk Maryi!
Pamiętajmy o słowach św. Piotra Damiana, który powiedział, że po Bogu nikt nie może przewyższyć Maryi i nikt Jej nie dorówna w miłości ku nam. Niech pokrzepią i zapalą nas w nabożeństwie do Maryi słowa św. Alfonsa (a św. Alfons jest doktorem Kościoła i za jego nauką możemy iść „bez obawy - inoffeso pede”, jak powiedział wielki papież), który w swych „Rozważaniach o stanie zakonnym” utrzymuje, że Matka Boża kocha bardziej zakonników niż wszystkich ludzi, gdyż oni z miłości do Jezusa Chrystusa, do Kościoła i dusz poświęcili swoją wolność, życie i wszystka, co mieli.
„Ach, jakże moglibyśmy wątpić - mówi dosłownie wielki święty doktor - że Maryja nie użyje całej swojej mocy i miłosierdzia względem zakonników, a zwłaszcza względem nas znajdujących się w tym świętym Zgromadzeniu, w którym praktykuje się ku Jej czci posty specjalne, umartwienia w czasie Jej nowenn, oraz rozszerza wszędzie ku Niej nabożeństwo”? O, nie, synowie Boskiej Opatrzności nigdy nie będą słabsi ani ostatni w nabożeństwie da Matki Bożej! Chcemy być pierwsi lub w pierwszym szeregu; nikt nas nie wyprzedzi w kochaniu Ciebie, o Dziewico błogosławiona i najświętsza Matko Boga, jedyna i wyłączna niebieska założycielko naszego Zgromadzenia, Matko Boga, Matko i Królowa nasza. Cała święta i niepokalana Matko!

Bądź pozdrowiona, Maryjo, łaski pełna; wstawiaj się za nami. O Dziewico, Matko Boża, gdy stoisz przed obliczem Pana nie zapomnij mówić Mu i orędować na rzecz tego pokornego twego Zgromadzenia, jakim jest Małe Dzieła Boskiej Opatrzności zrodzone u stóp krzyża w Wielkim Tygodniu, w którym wypowiedział Chrystus: „Wykonało się - Consummatum est” (J 19, 30). Ty wiesz, o święta Dziewica, że to biedne Dzieło jest twoim dziełem; Tyś go pragnęła. Tyś chciała posłużyć się nami nędznymi, powołując nas miłościwie do najwyższego przywileju służenia Chrystusowi w ubogich. Tyś chciała mieć sługi, braci i ojców dla biednych, żyjących wielką wiarą i zdanych całkowicie na Opatrzność Bożą.
Tyś dała nam głód i pragnienie dusz w żarliwej miłości: dusz, dusz. A to w czasie, kiedy najwięcej wspomina się o wykrwawionym, zabitym Baranku - w świętych dniach, przywodzących na pamięć chwilę, w której zrodziłaś nas w Chrystusie na Kalwarii.
Cóż moglibyśmy zrobić bez Ciebie? Cóż moglibyśmy kiedykolwiek uczynić, gdybyś Ty nie była z nami? Powiedz więc, do kogóż pójdziemy, jeśli nie do Ciebie?
Czyż Ty nie jesteś południową pochodnią miłości? Czyż nie jesteś żywym źródłem oliwy i balsamu, czyż nie jesteś niebieską założycielką i Matką naszą? Czyż nie w Tobie, o błogosławiona między wszystkimi niewiastami, zebrał Bóg całą moc, dobroć i miłosierdzie? O; tak:
„W Tobie pobożność, miłosierdzie w Tobie. 
W Tobie wspaniałość, w Tobie się jednoczy 
Wszystko, co ludzkość ma dobrego w sobie”.
Tak, o moja święta Madonno, Ty masz wszystko, „Ty możesz wszystko, czego zapragniesz”.
Zstąp więc i przyjdź do nas; pospiesz się, Matko, ponieważ czas jest krótki. Przyjdź i wlej w nas obfity strumień życia wewnętrznego i uduchowienia; spraw, aby nasze serca płonęły miłością do Jezusa i do Ciebie, abyśmy widzieli i służyli w bliźnich twojemu Boskiemu Synowi. Spraw, żebyśmy w pokorze, w milczeniu oraz w nieustannej gorliwości upodobniali nasze życie do życia Chrystusowego, byśmy Mu służyli w świętym weselu i w radości ducha przeżyli cząstkę dziedzictwa Pańskiego w „tajemnicy krzyża - mysterium crucis”. Powinniśmy żyć, kochać i umierać u stóp krzyża albo na krzyżu wraz z Chrystusem!
Daj, o błogosławiona Matko, twoim małym synom, synom Boskiej Opatrzności dużo miłości, tak – miłości; owej miłości, która nie jest przyziemna, ale jest ogniem miłości. i szaleństwem krzyża.
Miłości i czci dla „słodkiego Chrystusa na ziemi”, miłości i szacunku względem biskupów i Kościoła; miłości względem ojczyzny, tak jak tego pragnie Bóg. Miłości najczystszej do dziatwy, sierot i opuszczanych. Miłości do bliźnich, szczególnie do braci najbiedniejszych i cierpiących. Miłości do wyrzutków, do tych których się uważa po prostu za złom i odpadki społeczeństwa. Miłości do najzwyklejszych pracowników, do chorych, do niezdolnych do pracy, do opuszczonych, do najnieszczęśliwszych i zapomnianych. Miłości i zrozumienia dla wszystkich - dla bardzo oddalonych, dla najbardziej występnych i najwięcej nam wrogich - dla wszystkich ludzi, i nieskończonej miłości względem Chrystusa!
O Maryjo, udziel nam wielkiego ducha; daj nam serca wielkie i hojne, które by zbliżyły się do każdego cierpienia i do każdej łzy. Spraw, abyśmy byli naprawdę tacy, jakimi nas chcesz mieć - ojcami ubogich. Oby całe nasze życie była poświęcone dawaniu ludowi Chrystusa, a ludu - Kościołowi Chrystusowemu. Niech nasze życie płonie i jaśnieje Chrystusem, niech się spala w Chrystusie i w światłach ewangelii głoszonej ubogim. Życie nasze i śmierć niech będzie najsłodszym hymnem miłości i całopalną ofiarą dla Boga.
A potem... a potem święte niebo; blisko Ciebie, Maryjo, zawsze z Jezusem, zawsze z Tobą - u stóp twoich, o Matko nasza, w niebie, w niebie!

Synowie moi, wiary i odwagi: „Ave Maria, e avanti - Zdrowaś Maryjo i naprzód”! Nasza niebieska założycielka i Matka oczekuje nas i chce nas mieć w niebie. A będzie to prędko. Bądźcie wszyscy błogosławieni, moi synowie. Módlcie się za najoddańszego wam w Jezusie Chrystusie i Matce Bożej

ks. J. Alojzy Orione
ze Zgromadzenia „Boskiej Opatrzności”