Artykuły i publikacje Sióstr



S.M. Irena Jastrzębska

Sobór Watykański II i droga posoborowej  odnowy  
w Zgromadzeniu Sióstr Orionistek / wspomnienia /

     Sobór Watykański II został otwarty 11 października 1962 r. przez Papieża Jana XXIII, a następnie kontynuowany i zakończony przez Papieża Pawła VI, 8 grudnia 1965 r. to już pół wieku od jego zakończenia i nadal jeszcze wprowadzania w życie.

      Dokumenty soborowe powstałe pod silnym działaniem Ducha Świętego wprowadziły do dotychczasowego rozumienia Kościoła i jego działalności  w świecie wiele nowych treści.

     W danym nam niedawno do ręki dokumencie Kongregacji do Spraw Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego - „Rozpoznawajcie” czytamy: Ci, którzy mieli szczęście widzieć początek drogi soborowej zachowali w sercu echo słów św. Jana XXIII Gaudet  Mater Ecclesia!

Św. Jan Paweł II w Liście Apostolskim Nowo Millennio Ineunte określa wydarzenia soborowe   jako

Papież Franciszek stwierdza krótko - „ było to piękne dzieło Ducha Świętego”. / por. Rozpoznawajcie s. 17 /

     Oczekiwania i prognozowania  wielu osób  szły przed Soborem po linii  rozluźnienia  mającego nastąpić w Kościele, a już na pewno twierdzono będzie zniesiony celibat księży, rozwody kościelne a nawet może zostaną zniesione  zakony. Pamiętam takie wypowiedzi, bo je osobiście słyszałam.

    Duch Święty, który nieustannie  kieruje Kościołem  ukazał inną drogę Soboru, który najpierw zajął się odnową liturgiczną w Kościele i jako pierwszy dokument wydał Konstytucję o Liturgii Świętej z całą jej  nowością i wielkim duchowym bogactwem.

     Odnowa liturgiczna była dla ludzi najbardziej widoczna, czytelna i angażująca, choć nie dokonywała się bez oporu niektórych, także sióstr, trzeba było w zakonnej kaplicy uczyć się wszystkiego od początku i samą kaplicę dostosowywać do nowych postanowień soborowych (do tej pory mówimy o soborowych ołtarzach.)

     Dla życia zakonnego niezwykłym darem Ducha Świętego na Soborze Watykańskim II stał się Dekret o Przystosowanej Odnowie Życia Zakonnego „Perfectae Caritatis” poprzedzony głęboką teologiczną podbudową w VI rozdziale  Konstytucji Dogmatycznej o Kościele „Lumen Gentium”,

tytuł tego  rozdziału Konstytucji  brzmi: „Zakonnicy”.

     Zaraz po Soborze, kiedy jeszcze nie było w języku polskim wydania wszystkich jego  dokumentów  a tylko otrzymywaliśmy  je  cząstkowo  głównie w maszynopisie lub na powielaczu, zaczęło się bardzo intensywne ich studiowanie wewnątrz zgromadzenia i na różnych między zakonnych spotkaniach formacyjnych i teologicznych dokształceniowych. Troszczył się o to

działający przy Sekretariacie Prymasa Polski – Wydział Spraw Zakonnych z Ks. Biskupem Bronisławem Dąbrowskim  na czele i Konsulaty Zakonne  męska i żeńska.  Podczas Soboru i zaraz po jego zakończeniu byłam w formacji początkowej i pamiętam jak nam mocno podkreślano następujące  tezy o życiu zakonnym zawarte w VI rozdziale „Lumen gentium”:

- życie zakonne jest z ustanowienia samego Pana Jezusa i  stanowi tę formę życia, którą On sam podjął będąc na świecie.

- Kościół uznaje  kanoniczność  instytutów zakonnych i łączy profesję zakonną z Ofiarą Eucharystyczną.

- zakony należą nienaruszalnie do życia Kościoła

- życie zakonne jest znakiem eschatologicznym w Kościele i w świecie i dlatego stanowi zapowiedź przyszłego zmartwychwstania.

     Dekret Perfectae caritatis skierowany do osób konsekrowanych już na początku ukazuje im jako główny cel, ścisłe łączenie się z Chrystusem i całkowite poświęcenie swego  życia Bogu dla pomnażania i umacniania świętości Kościoła i jego apostolskiej owocności. Dlatego w naszej posoborowej formacji zakonnej jak refren powtarzało się stale „Sentire cum Ecclesia” – czuć z Kościołem.

     W Polsce ta ścisła więź zakonów z Kościołem podczas Soboru i po jego zakończeniu była bardzo żywa i mocno akcentowana. Składały się na to bowiem wyjątkowe okoliczności a mianowicie:

     Jeszcze na kilka lat przed otwarciem Soboru, Kościół w Polsce przygotowywał się do obchodów wielkiego Jubileuszu Tysiąclecia Chrztu Polski.

     3 maja 1957 r. niedługo po uwolnieniu z więzienia, Ks. Kard. Stefan Wyszyński Prymas Polski ze szczytu Jasnej Góry ogłosił rozpoczęcie dziewięcioletniego przygotowania do Millennium przez wprowadzanie w życie programu Wielkiej Nowenny Narodu.

     Kilka miesięcy wcześniej, 26 sierpnia1956 r. również na Jasnej Górze, jeszcze bez uczestnictwa Księdza Prymasa zostały w obecności milionowej rzeszy pielgrzymów  złożone Jasnogórskie Śluby Narodu w trzechsetną rocznicę Ślubów Króla Jana Kazimierza we Lwowie.

   Ksiądz Prymas przebywając jeszcze w Komańczy  jako więzień przesłał na Jasną Górę hostię, na której została odprawiona uroczysta Eucharystia.

   Kościół w Polsce kierowany przez niezłomnego Prymasa, Kard. Stefana Wyszyńskiego, choć mocno prześladowany przez władze komunistyczne, był bardzo żywym Kościołem, a zakony miały w nim swoje właściwe miejsce, otoczone duchową opieką, wspierane i ukierunkowywane na właściwe ścieżki w każdym czasie, także w latach więziennych Księdza Prymasa.

     Pamiętam, że kiedy po zakończeniu naszej kapituły generalnej w Rzymie, grupa sióstr odpowiedzialnych za organizowanie rekreacji postanowiła scharakteryzować delegatki poszczególnych narodowości uczestniczące w tej kapitule, to nad naszą polską delegacją umieściła duży kolorowy napis: Noi siamo figlie della Chiesa ,„My jesteśmy córki Kościoła!!!” To oczywiście bardzo nas ucieszyło i byłyśmy nawet z tego dumne.

Klimat duchowy Wielkiej Nowenny i sytuacja społeczno polityczna w czasach głębokiego komunizmu, kiedy trzeba było bronić swojej wiary i Kościoła przed bezbożnym systemem, bardzo ściśle jednoczyły Naród z Kościołem. Wspomina o tym

o. Jan Pach, paulin w książce - Maryjne Dziedzictwo Prymasa Tysiąclecia.

     „Jak  żaden chyba naród, Polacy stanęli na Soborze ze swymi biskupami, byli obecni poprzez modlitwę i soborowe czyny dobroci. Modlitwa za Kościół była dodatkowym impulsem Wielkiej Nowenny. Jasna Góra była stałym miejscem spotkania modlitewnego. Tutaj przez cztery lata Polska czuwała z Soborem.”

     Pamiętam, że w zgromadzeniu naszym, podobnie jak w innych zgromadzeniach, bardzo gorliwie uczestniczyły siostry w organizowanych Soborowych Czuwaniach modlitewnych, były tez praktykowane Soboty Maryjne w intencji Kościoła połączone z konkretnymi postanowieniami i wyrzeczeniami.

     Trzeba też mocno podkreślić sprawę zakonnego dokształcania, dokładnie zaprogramowanego i realizowanego włącznie z corocznymi egzaminami co stanowiło dziękczynne votum za Sobór i Mllenium Chrztu Polski.

     Zgromadzenie Sióstr Orionistek w okresie soborowym było jeszcze stosunkowo młode nie tylko w Polsce ale także w skali miedzy narodowej. Jego bardzo skromne początki we Włoszech przypadły na rok 1915, a w Polsce pierwsze profeski po odbyciu nowicjatu w Italii w liczbie trzech pojawiły się w  roku 1932. Trzeba też pamiętać, że wojna przerwała na kilka lat normalne funkcjonowanie życia zakonnego. Nie miałyśmy jeszcze ugruntowanych a tym bardziej zakorzenionych tradycji i opracowania naszej duchowości i charyzmatu. Byłyśmy jaszcze  tak naprawdę w fazie organizacyjnej.

      Naszym największym bogactwem było to, że żyły jeszcze wtedy i czynnie udzielały się w apostolacie i w formacji siostry, które bezpośrednio poznały Założyciela z całym jego duchowym bogactwem i udzielonymi mu przez Boga charyzmatami.

     A ponieważ Ks. Orione  był kapłanem bezgranicznie oddanym Kościołowi, Papieżowi, Matce Najświętszej i ubogim, to siostry w naturalny sposób i z wielkim otwarciem również przyjmowały wszystko co głosił Kościół i czym żył oraz czego przez postanowienia Soboru oczekiwał od instytutów zakonnych.

   Kiedy po Soborze najwyżsi przełożeni zakonni zostali zobowiązani do zwołania  generalnych kapituł specjalnych, aby dokonać przeglądu swoich konstytucji i wewnętrznych przepisów prawnych oraz pogłębić znajomość swego charyzmatu odczytując go w duchu nauczania soborowego, to władze naszego zgromadzenia natychmiast na to  pozytywnie odpowiedziały. Dla całego zgromadzenia został opracowany specjalny kwestionariusz i każda Siostra przez  swoje odpowiedzi miała sposobność  dać własny wkład w przygotowanie pierwszej kapituły generalnej specjalnej, która odbyła się w 1969 r.

     Na drugiej kapitule generalnej  specjalnej odbył się  szczegółowy przegląd wszystkich artykułów konstytucji  zgromadzenia podczas którego dokonano odpowiednich zmian dostosowując je do wskazań Soboru. Podczas obrad  tej kapituły przez cały czas był obecny postulator procesu beatyfikacyjnego Ks. Orione Don Giovanni Pirani i on,  w miarę potrzeby, służył pomocą w wyjaśnianiu różnych niepewności i wątpliwości.

     Na  tej kapitule nastąpiło  też odkrycie  wielkiej wagi dla zgromadzenia, a mianowicie został odnaleziony rękopis Założyciela, w którym wyraża pragnienie, aby jego siostry składały  czwarty Ślub Miłości, jako zobowiązanie w wymiarze całego zgromadzenia, że nigdy nie opuści posługi  wobec najuboższym i to ze szczególną, wprost heroiczną miłością. Ślub ten ma również wymiar personalny zobowiązujący każdą siostrę indywidualnie.

     Innym bardzo ważnym impulsem do posoborowej pracy w odnowie Zgromadzenia stała się beatyfikacja  Ks. Orione  26 października 1980 r. przez Papieża Jana Pawła II.

     Z Polski do Rzymu na beatyfikację udała się  kilkuset osobowa pielgrzymka, której przewodniczył Prymas Tysiąclecia Ks. Kard.. Stefan Wyszyński i było to już ostatnie spotkanie Ks. Prymasa z Papieżem Polakiem Janem Pawłem II.

     W ramach odnowy soborowej  zgromadzenie  nasze  razem z kilkoma innymi zgromadzeniami odpowiedziało na propozycję Kościoła w Rzymie, aby skorzystać z metodologicznej i duchowej pomocy Ruchu dla Lepszego Świata. Oficjalna nazwa Ruchu  brzmi: Movimento per il Mondo Migliore i powstał  on  z inicjatywy Piusa XII w 1952 r. dla odnowy Kościoła.

     Grupa naszych  sióstr  wspomagana przez kapłana z Ruchu według zastosowanej metody, opracowała  dla zgromadzenia  „Plan Odnowy”. Jako materiał do opracowania tego  planu służyły: odpowiedzi  sióstr na wcześniej rozpisany kwestionariusz, informacje z rady generalnej i dokładna analiza statystyczna. zgromadzenia.

VIII kapituła generalna po dokładnym zapoznaniu się z metodą i pomocą świadczoną przez Ruch, specjalną decyzją tejże zatwierdziła  „Drogę Odnowy”    Zgromadzenia Sióstr Orionistek we wszystkich Prowincjach.

W duchowości Ruchu dla Lepszego Świata jest promowanie w poszczególnych wspólnotach kościelnych „duchowości komunii,” odczytywanie w świecie „znaków czasu”,  i formacja wierzących, jako Ludu Bożego do  udziału  w potrójnej misji Chrystusa: prorockiej, kapłańskiej i królewskiej.

     W ramach ogólnego projektu Ruchu dla  Kościoła na poziomie  diecezji i parafii jest  też „ Projekt Odnowy Zgromadzeń Zakonnych.”

   Nie zawiera on gotowych programów zakonnych lecz metodologię według której poszczególne  zgromadzenie opracowuje swój własny program     

   Na obecnym etapie zgromadzenie nasze jest już przygotowane do samodzielnego opracowywania pomocy formacyjnych na poszczególnych etapach i poziomach Drogi Odnowy

      Dlatego już od szeregu lat wszystkie kapituły lokalne, prowincjale i generalne odbywają się na materiałach wypracowanych zgodnie z powyższą metodą. Także pomoce na dni miesięcznego skupienia i na doroczne rekolekcje, jak również inne spotkania w ramach zgromadzenia są opracowywane i przeprowadzane według tej samej metody w całym zgromadzeniu.

     Na koniec powrócę jeszcze przez chwilę  do sytuacji  zgromadzeń zakonnych w czasie Soboru i  we wczesnych latach posoborowych w Polsce.

    Siostry zakonne, jak już było wspomniane, żyły  pod miłującą opieką i mądrym kierownictwem Kościoła, któremu przewodził Prymas Tysiąclecia wspierany przez cały Episkopat, a w tym Ks. Bpa Bronisława Dąbrowskiego orionistę, z pomocy którego wszystkie zgromadzenia, a my szczególnie obficie czerpałyśmy.

     Z wielką troską i starannością była podejmowana formacja na wszystkich etapach i płaszczyznach życia zakonnego.

     Obok wielkiego rozbudzenia i entuzjazmu, widocznych owoców dojrzałego , duchowego dobra; po Soborze w całym Kościele, a zwłaszcza na Zachodzie dostrzegało się zwyczajną destrukcję życia zakonnego wewnętrzną i zewnętrzną.

     Źle rozumiana odnowa soborowa burzyła jak huragan  całe wspólnoty zakonne, a nawet całe zgromadzenia. Skutki tego negatywnego procesu trwają nadal.

     A teraz pragnę dołączyć do tych moich wspomnień jeszcze dwa dopowiedzenia:

     Pierwsze - skoro jesteśmy w Kole, to powiem, że właśnie dobiega pięćdziesiąt lat od momentu, gdy nasze zgromadzenie, tuż obok w jedynej wtedy parafii Podwyższenia Świętego Krzyża rozpoczęło swoją posługę parafialną – katechezę, zakrystię, kancelarię i parafialną posługę chorym w ich domach.

     I druga rocznica dla nas bardzo znacząca i obejmująca całe zgromadzenie to obchodzone właśnie w tym roku stulecie naszego  Zgromadzenia Sióstr Orionistek.

     Do tego jubileuszu przygotowywałyśmy się w całym zgromadzeniu przez dziewięcioletnią nowennę, dziękując Bogu za dar rodziny zakonnej, za ogrom łask i przepraszając za wszystkie nasze nędze i zaniedbania.

     Dziś tę naszą radość pragniemy dzielić z tą szczególne nam  bliską wspólnotą, którą tutaj tworzymy. Prosimy gorąco o wsparcie modlitewne, abyśmy dobrze mogły wykorzystać czas łaski jubileuszowej i za to wsparcie już teraz serdecznie dziękujemy.

       I jeszcze słowo naszej Przełożonej Prowincjalnej S.M.Józefiny Klimczak:

Z sercem przepełnionym uwielbieniem i wdzięcznością, pragniemy podzielić się radością jaką przeżywa Zgromadzenie Sióstr Małych Misjonarek Miłosierdzia(Orionistek). Radość ta ma swoje źródło w nieskończonej Dobroci Boga, który pozwala nam świętować uroczysty Jubileusz 100 - lecia istnienie Zgromadzenia -  pod hasłem: Z zapałem ku przyszłości głosząc Ewangelię Miłości

    

                                                                            

                                                                            

 

  Św. Alojzy Orione   Ticket of Mercy Księga Intencji Do pobrania Księga Gości Forum Linki Multimedia Ticket of Mercy Ticket of Mercy Ticket of Mercy
Orionistki w Polsce Orionistki w Polsce
Orionistki na świecie Orionistki na świecie
Rodzina Oriońska Historia Zgromadzenia